-->

اهمیت سرویس های بهداشتی عمومی در زندگی شهری امروزی

اهمیت سرویس های بهداشتی عمومی در زندگی شهری امروزی

سرویس بهداشتی را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین اختراعات و ابداعات بشر دانست. شاید هنوز هم داشتن توالت برای عده‌ای آرزویی محال باشد و برای گروهی دیگر تعجب‌آور که در قرن 21 هنوز برخی افراد به توالت یا سرویس بهداشتی مناسب دسترسی ندارند؛ برای مثال، در سنگاپور مدرن‌ترین سرویس‌های بهداشتی در دسترس مردم قرار دارد، در حالی که در هند بیشتر مردم از داشتن سرویس بهداشتی مناسب محروم‌اند.

شاید شما نیز حداقل برای یک بار از سرویس‌های بهداشتی عمومی استفاده و تجربة خوب یا بدی از آن کسب کرده‌اید. بیشتر سرویس‌های بهداشتی عمومی در ایران از استانداردهای جهانی به دور است. اغلب آن‌ها فاقد نور مناسب، دارای بوی نامطبوع و به دور از نظافت لازم است. گاهی روشنایی این مکان‌ها مناسب نیست و برای پیداکردن شیر آب باید از حس لامسه به جای حس بینایی کمک گرفت. وضعیت سرویس‌های بهداشتی بین راهی نیز بهتر از این نیست. پیش از این در گفت‌وگویی با یک فعال گردشگری به اوضاع نابسامان سرویس‌های بهداشتی بین راهی اشاره شد که وی بیان کرده بود در این زمینه تجربة خوبی ندارد؛ زیرا وقتی به همراه توریست‌ها می‌خواستند از یک سرویس بهداشتی بین راهی استفاده کنند، وضعیت نظافت سرویس به قدری آزاردهنده بود که مجبور شد قبل از استفادة آن‌ها، توالت‌ها را تمیز کند تا توریست‌ها بتوانند از آن استفاده کنند.

هرچند پیرامون سرویس بهداشتی و توالت در رسانه‌های مختلف زیاد نوشته شده است، اما تا زمانی که وضع موجود سامان نیابد باید نوشت و اطلاع‌رسانی کرد.

جایگاه توالت در فرهنگ عمومی جهان

 توالت در کشورهای توسعه‌یافته نسبت به کشورهای توسعه‌نیافته یا درحال‌توسعه وضعیت بهتری دارد. نگارنده در گفت‌وگویی با جهانگردان وطنی به نمونه‌هایی از توالت در کشورهای شرق آسیا و اروپایی اشاره کرده است که در بالاترین درجه از استانداردهای جهانی قرار دارد. اهمیت جلب توجه افکار عمومی به مسئلة توالت به اندازه‌ای است که مقر جهانی توالت در سنگاپور فعالیت خود را آغاز کرده است و هر سال 19 نوامبر به‌عنوان روز جهانی توالت گرامی داشته می‌شود. افزون بر این، در مراکز آکادمیک بعضی از کشورها مبحث توالت به‌عنوان رشته‌ای دانشگاهی تدریس می‌شود و سازمان‌های مردم‌نهاد در حوزة توالت فعالیتی چشمگیر دارند، به طوری که یکی از سازمان‌های مردم‌نهاد در ژاپن برای راحتی و دسترسی شهروندان ژاپنی به توالت در سفرها، تمام توالت‌های موجود در شهرهای مختلف را روی نقشه نشانه‌گذاری کرده است تا مسافران به‌راحتی توالت را پیدا و از آن استفاده کنند.

جایگاه توالت در ایران

پیش از اسلام با توجه به آموزه‌های دین زرتشت و اهمیت نظافت در فرهنگ آن زمان و اهتمام ایرانیان بر آلوده‌نکردن آب و خاک و بعد از ورود اسلام به ایران و تأکید آموزه‌ها و احکام اسلامی بر طهارت و پاکیزگی، سرویس بهداشتی یا توالت در زندگی روزمرة جامعة ایرانی اهمیت داشت. زمانی که فرهنگ آپارتمان‌نشینی رواج نیافته بود و خانه‌ها سبکی سنتی داشت، توالت و سرویس‌های بهداشتی در گوشه‌ای از حیاط منزل قرار می‌گرفت و افراد برای رفتن به سرویس بهداشتی روی سر خود پارچه می‌گذاشتند. بر این اساس، دورترین نقطه از منزل برای توالت و سرویس بهداشتی در نظر گرفته می‌شد.

جایگاه توالت در فرهنگ شهری

با شکل‌گیری کلان‌شهرها، فرهنگ شهرنشینی خاصی شکل گرفت که ملزومات ویژة خود را داشت. همان‌طور که یک شهر به سیستم حمل‌و‌نقل عمومی، بازار و سیستم اطفای حریق نیاز دارد، توالت عمومی نیز یکی از مهم‌ترین نیازهای آن محسوب می‌شود که در شهرهای توسعه‌یافته به آن توجه شده است. علاوه بر این، وجود توالت مناسب، تمیز و قابل دسترس یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های توسعه‌یافتگی در جذب توریست در شهرهای مقصد گردشگران محسوب می‌شود، به طوری که در شیراز و مشهد می‌توان تمیزترین توالت‌ها و سرویس‌های بهداشتی را مشاهده کرد.

کرج از جمله کلان‌شهرهای ایران است که در این زمینه دچار عقب‌ماندگی‌هایی است و به توجه ویژه نیاز دارد. شاید بتوان گفت سرویس‌های بهداشتی دیگر اماکن عمومی موجود در سطح شهر کمبود سرویس‌های بهداشتی عمومی شهری را جبران می‌کند که زیبنده و شایسته نیست.

سرویس‌های بهداشتی در معابر و خیابان‌های کرج، بوستان‌ها و پارک‌های عمومی شهر احداث شده است، اما شهر هنوز با کاستی‌هایی مواجه است. علاوه بر افراد عادی جامعه، معلولان و جانبازان ضایعة نخاعی از مهم‌ترین اقشاری هستند که به سرویس‌های بهداشتی متناسب با خود احتیاج دارند. به‌منظور آشنایی بیشتر با وضعیت سرویس‌های بهداشتی کلان‌شهر کرج با پیمان بضاعتی‌پور، سرپرست سازمان سیما و منظر شهری و جواد غلامی، رئیس ادارة بهداشت عمومی شهر، گفت‌وگو نشستیم.

 پیمان بضاعتی‌پور، سرپرست سازمان سیما و منظر شهری، در زمینة سرویس بهداشتی موجود در بوستان‌های شهری کرج گفت: حدود 370 پارک و بوستان شهری در کرج وجود دارد که از این تعداد حدود 345 تا 350 پارک به سرویس بهداشتی عمومی مجهزند.

وی پیمانکاران پارک‌ها و بوستان‌های شهری را موظف به نگهداری از سرویس‌های بهداشتی و نظافت آن دانست و افزود: با توجه به استفادة زیاد از سرویس‌های بهداشتی عمومی در سطح پارک‌ها، پیمانکاران موظف‌اند در نظافت سرویس‌ها بکوشند. بضاعتی‌پور افزود: سازمان سیما و منظر شهری با ساخت هر بوستان و پارک شهری، چندین چشمه سرویس بهداشتی متناسب با مساحت پارک احداث می‌کند و در اختیار مدیریت مناطق قرار می‌دهد و پس از تحویل، مدیریت‌های مناطق مختلف وظیفة حفظ و نگهداری از سرویس‌های بهداشتی را بر عهده دارند.

وی افزود: بعضی از بوستان‌های شهری در کرج چندین سال قبل احداث شده و اکنون با تراکم جمعیت مواجه شده است و سرویس‌های بهداشتی موجود نیز با این افزایش جمعیت ممکن است پاسخگوی نیاز شهروندان نباشند؛ بنابراین، سرویس‌های جدید باید احداث شود. بضاعتی‌پور اذعان کرد: به طور کلی، در کرج با کمبود سرویس بهداشتی مواجه‌ایم که باید با جایگزین‌های مناسب این کمبودها را برطرف کرد.

جواد غلامی، رئیس ادارة بهداشت عمومی معاونت خدمات شهری شهرداری کرج، در گفت‌وگو با خبرنگار نشریه بهبد اظهار داشت: سرویس بهداشتی مناسب و مطلوب سرویسی مجهز است که افراد به‌راحتی می‌توانند از آن استفاده کنند؛ یعنی مجهز به نور مناسب، تمیز و عاری از بوی بد و مشمئزکننده و تمیز است. وی بیان کرد: در کرج حدود 30 و با احتساب چشمه حدود 150 چشمه سرویس بهداشتی وجود دارد.

غلامی سرویس‌های بهداشتی در سطح کرج را در مقایسه با جمعیت فعلی ناکافی دانست و افزود: با تمهیدات اندیشیده‌شده بودجه و اعتبارات سال جاری در این زمینه 50 درصد افزایش یافته است که با به‌کارگیری مشاور درصدد انجام‌دادن طرح مطالعاتی و جانمایی مناسب برای احداث سرویس‌های بهداشتی جدید در سطح کرج هستیم.

وی افزود: استفاده از سرویس‌های پرتابل در سطح کرج کارایی زیادی ندارد و به محض استفاده بعد از پنج یا شش ماه دچار زنگ‌زدگی می‌شود. رئیس ادارة بهداشت عمومی شهر در پایان از تمام شهروندان کرجی درخواست کرد به محض مشاهدة هرگونه نقص در سرویس‌های بهداشتی عمومی سطح کرج با سامانة 137 تماس بگیرند و کاستی‌ها را انعکاس دهند.

وی یادآور شد: سرویس بهداشتی سالم و بهداشتی علاوه بر تضمین سلامت جسمی شهروندان، بر سلامت روحی شهروندان نیز تأثیر می‌گذارد و ادارة بهداشت عمومی معاونت خدمات شهری بر داشتن سرویس بهداشت عمومی مناسب اهتمامی ویژه دارد.

 

 

  • سال: 1397
  • فصل: زمستان
  • شماره: 9
منتشرشده در مصاحبه و خبر

نشریه ای که به حضور شما خوانندگان گرامی تقدیم می گردد، نخستین نشریه تخصصی بهداشت و سلامت در استان البرز می باشد . این نشریه به عنوان بخشی از مسئولیت اجتماعی که برای خود در قبال آگاهی رسانی در حوزه سلامت به جامعه در نظر گرفته ایم

بیشترین نظرات