-->

مجازات های کودک آزاری متناسب با جرم نیست

مجازات های کودک آزاری متناسب با جرم نیست

کودکی از سوی ناپدری خود مورد آزار و اذیت جنسی یا مورد ضرب و شتم قرار می‌گیرد که در نتیجة آن به کما می‌رود و در نهایت فوت می‌کند. از شهری دیگر خبر می‌رسد پدر و نامادری یک کودک وی را اذیت کرده‌اند و لب‌های او را با چسب حرارتی بر هم دوخته‌اند و او را در اتاق به دور از شرایط بهداشتی و مناسب نگه می‌دارند. این خبرها بخشی از اخبار مربوط به کودک‌آزاری است که جامعه از آن اطلاع پیدا می‌کند. چه بسیار کودکانی که آزار می‌بینند، اما هیچ‌کس از آن مطلع نمی‌شود. با دکتر اسدالله حیدری، مدیرکل بهزیستی استان البرز، در این زمینه، گفت و گویی را ترتیب داده ایم .

تعریف کودک آزاری چیست؟

کودک‌آزاری عبارت است از استفادة عمدی یک فرد یا یک گروه از قدرت، زور، تهدید و نیروی جسمانی علیه کودک که به سلامتی، حیات، رشد و عزت‌نفس کودک لطمه زند یا احتمال ایجاد صدمات بعدی را افزایش دهد. کودک‌آزاری به سه گروه اصلی تقسیم می‌شود: جسمی، جنسی، هیجانی و عاطفی.

آیا هر نوع تنبیه بهمعنی کودک‌آزاری است؟

خیر، زمانی که به جسم و روان کودک آسیب وارد شود، کودک‌آزاری رخ داده است.

در استان البرز با این پدیده مواجه‌ایم؟

بله. از تمام تماس‌های مرتبط با خط 123 در سه ماه اول سال 1397، تقریباً 8 درصد تماس‌ها مربوط به کودک‌آزاری بود که بیشتر موارد شامل کودک‌‌آزاری جسمی می‌شد.

نظارت نهادهای نظارتی چگونه است؟

بهزیستی، دادگستری، نیروی انتظامی و پزشکی قانونی از جمله دستگاه‌های درگیر با این مسئله هستند که در صورت وقوع کودک‌‌آزاری به همراه بهزیستی مداخله و ایفای وظیفه می‌کنند.

کودک‌آزاری بیشتر در چه قشر و طبقه‌ای مشاهده می‌شود؟

صرف نظر از فرهنگ، طبقة اجتماعی، سطح آموزش و میزان درآمد، در تمام اقشار مشاهده می‌شود، ولی متأسفانه بیشتر در اقشار کم‌درآمد وجود دارد.

آیا در مورد کودک‌آزاری قانون خاصی داریم؟

بله. در قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب 11 دی 1381 مجلس شورای اسلامی، افراد زیر سن هجده سال از حمایت‌های قانون مذکور بهره‌مند می‌شوند. حسب قانون یادشده هر نوع اذیت و آزار، خرید و فروش، بهره‌کشی و به‌کارگیری کودکان به‌منظور ارتکاب اعمال خلاف، هر نوع صدمه و آزار شکنجة جسمی و روحی و نادیده‌گرفتن عمدی سلامت و بهداشت روانی و ممانعت از تحصیل ممنوع است و مرتکبان آن حسب مورد علاوه بر جبران خسارت وارده، متحمل زندان و جزای نقدی می‌شوند. شایان ذکر است کودک‌آزاری از جرایم عمومی به شمار می‌رود و نیاز به شاکی خصوصی ندارد.

قانون حمایت از کودکان تا چه اندازه در این زمینه راهگشاست؟

 این قانون تا حدودی راهگشاست، ولی با توجه به رشد و تغییر آسیب‌های اجتماعی در سال‌های اخیر، قانون یادشده نیازمند بازنگری متخصصان و کارشناسان است که خوشبختانه لایحة حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان به‌منظور بررسی و تصویب در دستور کار مجلس قرار گرفته است؛ زیرا ضرورت تسریع بررسی و تصویب قانون مذکور مشهود است.

به غیر از بهزیستی چه سازمان‌ها و نهادهایی درگیر این موضوع هستند؟

اورژانس 115: در صورت وجود شرایط جسمانی تهدید‌کنندة حیات، هرگونه شکستگی، سوختگی، مسمومیت، پارگی و له‌شدگی، ضعف و بی‌حالی شدید و سایر موارد نیازمند کمک فوری جسمانی، حضور 115 ضروری است.

آتش‌نشانی: در صورت وقوع آتش‌سوزی، محبوس‌بودن، نیاز به ورود به محل‌های سربسته، احتمال سقوط کودک از بلندی، احتمال ریزش سقف و سایر موارد مرتبط حضور آتش‌نشانی ضروری است.

پلیس: در صورت تهاجم‌های شدید با احتمال خطر شدید و قریب‌الوقوع جسمی و روانی، احتمال متواری‌شدن مهاجم، خطر قریب‌الوقوع تهاجم جنسی از سوی مهاجمی که به کودک دسترسی دارد، احتمال وقوع رفتارهای مجرمانه مانند کودک‌ربایی و فروش کودکان حضور پلیس ضروری است.

سیستم قضایی: در صورت نیاز به حکم قضایی برای ورود به محل، نیاز به بررسی شواهد جرم، نیاز به اخذ حکم قضایی برای تأمین ایمنی کودک، ارجاع موارد نیازمند مداخلات قضایی همکاری سیستم قضایی ضروری است.

وظیفة بهزیستی چیست؟

کودک‌آزاری پدیده‌ای شایع در کشورهای مختلف دنیاست. کودک‌آزاری به شیوه‌های مختلف گزارش می‌شود و کودکان قربانی این پدیده به‌دلیل آسیب‌پذیری این دورة رشدی، پیامدهای جبران‌ناپذیری را تحمل می‌کنند. برای کاهش تبعات در کشورهای مختلف برنامه‌های شناسایی و پیشگیری در سطح ملی اجرا می‌شود. یکی از این برنامه‌ها برقرارکردن خطوط تلفنی و مداخله از طریق تیم‌های سیار است. در کشور ما نیز برای مداخلة فوری در این شرایط خط 123 و اورژانس‌های اجتماعی راه‌اندازی شده است. مأموریت مراکز مداخله در بحران سازمان بهزیستی دریافت گزارش‌های مربوط به کودک‌آزاری از طریق خط 123، انجام‌دادن ارزیابی و مداخلات تخصصی به‌منظور تأمین ایمنی کودک و پیشگیری از تشدید آسیب و کاهش صدمات وارده از طریق اقدامات روان‌شناختی، مددکاری اجتماعی، قانونی و ارجاع در سریع‌ترین زمان ممکن است.

چگونه می‌توان از پدیدة کودک‌آزاری جلوگیری کرد؟

با آموزش‌های روان‌شناختی، فرزندپروری، آموزش نظارت بر رفتارهای جنسی و چگونگی مقابله با آزار جنسی به خانواده‌ها از طریق مراکز مرتبط و رسانه‌های جمعی، اطلاع‌رسانی در زمینة آثار کودک‌آزاری و قوانین مرتبط، آموزش کودکان از حقوق خود و نحوة اطلاع‌رسانی به مراجع ذی‌صلاح در آموزش و پرورش و از طریق آموزش‌های موفق، با گذشت زمان فرهنگ تنبیه تغییر می‌کند و این آسیب اجتماعی کاهش می‌یابد.

روند اطلاع‌‌رسانی بر عهدة چه کسانی است؟

از دید قانون، تمام افراد و مؤسسات و مراکز مسئول نگهداری و سرپرستی کودکان مکلف‌اند به‌محض مشاهدة موارد کودک‌آزاری مراتب را به‌منظور پیگیری قانونی مرتکب و اتخاذ تصمیم مقتضی به مقامات صالح قضایی اعلام کنند. تخلف از این تکلف موجب حبس و جزای نقدی می‌شود.

آیا در این زمینه با فقر قانونی مواجه‌‌ایم؟

متأسفانه خلأهای قانونی در این زمینه وجود دارد. مجازات‌های در نظر گرفته‌شده عموماً متناسب با جرم نیست و با توجه به مقتضیات روز به بازنگری و به‌روزسازی نیاز دارد.

 

 

  • سال: 1397
  • فصل: زمستان
  • شماره: 9
منتشرشده در مصاحبه و خبر, نشریه 9

آخرین‌ها از دکتر اسدالله حیدری

نشریه ای که به حضور شما خوانندگان گرامی تقدیم می گردد، نخستین نشریه تخصصی بهداشت و سلامت در استان البرز می باشد . این نشریه به عنوان بخشی از مسئولیت اجتماعی که برای خود در قبال آگاهی رسانی در حوزه سلامت به جامعه در نظر گرفته ایم

بیشترین نظرات