-->

تاثیر ورزش در بهداشت روان

تاثیر ورزش در بهداشت روان

بهداشت رواني، درون مفهوم کلي بهداشت قرار دارد و بهداشت يعني توانايي کامل براي ايفاي نقش‌های رواني و بهداشتي؛ بهداشت به‌معناي نبود بيماري يا عقب‌ماندگی نيست.

 

به گزارش نشریۀ اختصاصی بهداشت و سلامت بهبد و به نقل از گروه اجتماعی پایگاه خبری پلیس ایران، انجمن بهداشت رواني کانادا در يک ديد جامع، بهداشت رواني را در سه قسمت (نگرش‌های مربوط به خود، نگرش‌های مربوط به ديگران و نگرش‌های مربوط به زندگي) تعريف می‌کند. از نظر اين انجمن، بهداشت رواني يعني توانايي سازگاري با دیدگاه‌های خود، ديگران و رويارويي با مشکلات روزمرۀ زندگي. بهداشت رواني افراد متأثر از عوامل متعددي است.

ورزش، راهکار دستيابي به آرامش

آرامش خاطر، احساس امنيت، شادابي و نشاط، از ضروری‌ترین نيازهاي بشر هستند که جزء شرط‌های اصلي بهداشت رواني به‌شمار می‌روند؛ ورزش يکي از راه‌های دستيابي به اين امر مهم می‌باشد. ورزش و فعالیت‌های جسماني، نقش قاطع و مؤثری بر بهداشت رواني دارند. پژوهش‌های بسياري نشان داده است که ورزش علاوه بر اينکه ابزار ارزشمندي براي حفظ سلامت جسماني است، رابطۀ نزديکي با سلامت رواني و به‌ویژه پيشگيري از بروز ناهنجاری‌های رواني نيز دارد؛ ورزش از اضطراب و افسردگي می‌کاهد و اعتمادبه‌نفس را افزايش می‌دهد.

به‌طور کلي کساني که فعالیت‌های جسمي و تمرينات ورزشي انجام می‌دهند، هوش، نظم، انگيزه، اعتمادبه‌نفس و بازدهي بیشتر و خستگي کمتری دارند. ورزش به‌ویژه در سنين کودکي و نوجواني، راهکار سالمي براي آزادکردن انرژی‌های اندوخته‌شده است و اين خود بسيار لذت‌بخش و آرامش‌دهنده می‌باشد.

 شرکت در فعالیت‌های ورزشي به اجتماعي‌شدن، کسب مهارت و کفايت و همچنين دوست‌یابی و ارتباط سالم با هم‌سالان کمک می‌کند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که ورزش بر عملکردهای شناختي و هوش تأثیر مثبت دارد؛ البته برخی از پژوهشگران نيز بر اين باورند که چنين رابطه‌ای وجود ندارد.

تأثیر ورزش بر سلامتي در تمام سنين

بدون شک رشد حرکتي کودک در رشد ذهني وي تأثیرگذار است و همان ‌طور که پژوهش‌های اخير نشان داده است، ميزان يادگيري کودک با سطح فعالیت‌های حرکتي و جسمي وي مرتبط است. بهبود کارکردهاي شناختي و ذهني ناشي از ورزش هم در بزرگ‌سالان و سالمندان و هم در جوانان و نوجوانان دیده ‌شده است. پژوهش‌ها نشان داده است که پس از اجراي تمرينات و برنامه‌های ورزشي حتي در عملکرد شناختي بيماران رواني سال‌خورده نيز بهبود ديده می‌شود و دلیل این امر این است که درگيري اجتناب‌ناپذیر کل مغز در فعالیت‌های بدني، يک عامل مهم احتمالي در بازگرداندن و توقف فرآیندهای انحطاط سلولي جسمي در دوران پيري است که در نتیجۀ آن، توان ذهني سال‌خوردگان به‌خاطر تمرينات ورزشي و گردش خون مداوم در بدن، افزايش می‌یابد. افزايش جريان خون موجب اکسیژن‌رسانی و تغذيۀ بهتر نرون‌هاي مغز شده و از تنگ‌شدن عروق مغز جلوگيري می‌کند؛ اين تأثیرات موجب پيشگيري از فراموشي و زوال توانمندی‌های ذهني در سالمندي می‌شود.

همچنين پژوهشگران دريافتند عملکرد سالمنداني که در يک برنامۀ تمريني قدرتي و انعطافي به‌مدت يک سال در روز، سه بار در هفته و در طول چهار ماه شرکت کردند، در اجراي آزمون‌های حافظه بهبود یافته است. پژوهش‌های متعدد نیز نشان می‌دهند که بازی‌های ورزشي باعث افزايش خلاقيت، استقلال، رهاسازي تنش و نيز برقراري بيشتر روابط صميمانه بين افراد می‌شود.

فعالیت‌های ورزشي، محبوبيت و سازگاري اجتماعي افراد را افزايش می‌دهد. کشف هیجان‌انگیز در این رابطه اين است که تمرينات ورزشي علاوه بر افزایش جريان خون در مغز، ميزان توليد نوعي مؤلفۀ رشد را افزايش داده است که اين عامل، نرون‌هاي مغز را در مقابل آسيب و صدمه مقاوم و به بقاي آن‌ها کمک می‌کند؛ اين مولکول همچنين می‌تواند از تباهي سلول‌ها در اثر بیماری‌های آلزايمر و پارکينسون جلوگيري کند.

تأثیرات تمرين بر سلول‌های عصبي ناشي از افزايش جريان خون در مغز است که به آزادشدن مؤلفه‌های رشد منجر می‌شود و می‌تواند از سکتۀ مغزي پيشگيري کند؛ از سوي ديگر، تمرينات ورزشي می‌تواند مانند برخي ترکيبات دارويي، موجب آزادسازی سروتونين، نوراپي‌نفرين و دوپامين شود.

تأثیر ورزش بر رفتار شغلي

تأثیر ورزش بر رفتار شغلي نيز موردبررسی قرار گرفته است. انجام فعالیت‌های جسماني موجب کاهش قابل‌ملاحظه‌ای در غيبت شغلي می‌شود. اين دسته از فعالیت‌ها با سلامت جسماني و کاهش عوارض قلبي که به‌عنوان عوامل عمدۀ غيبت مطرح می‌شوند، مرتبط هستند؛ همچنين انجام ورزش با اصلاح برون‌داده‌های شغلي و کاهش خطاهاي ناشي از کارها نيز همراه است. به‌طور کلي پژوهش‌ها نشان می‌دهد که افراد پس از انجام فعالیت‌های جسماني و تمرينات ورزشي، نوعي تجربۀ مثبت يا حس بهبود و پيشرفت کيفيت زندگي را در خود مشاهده می‌کنند. اين موارد فقط به ورزشکاران اختصاص ندارد، بلکه درمورد افرادي که به‌صورت تفريحي و غيرمستمر ورزش می‌کنند نيز صادق است. تمرينات ورزشي موجب تکثير سلول‌های مغز به‌ویژه در ناحيۀ هيپوکامپ می‌شود و اين ساختار در انتقال اطلاعات از حافظۀ کوتاه‌مدت به بلندمدت دخالت دارد.

به‌طور کلي پژوهشگران دريافتند که محیط‌های چالش‌برانگیز که شامل سه عامل موقعیت‌های يادگيري فشرده، تعامل‌های اجتماعي و فعالیت‌های فيزيکي هستند، نقش مهمي در افزايش تعداد سلول‌های مغز در جانداران مختلف و حتي در انسان دارند. فعالیت‌های بدني به‌خصوص ورزش، سهم زيادي در ايجاد امنيت و آرامش رواني و اجتماعي براي افراد و جوامع، تأمین بهداشت، سلامتي و زندگی سالم خواهند داشت. تأثیر مهارت‌های حسي - حرکتي و فعالیت‌های ورزشي در کنش‌های ذهني و تحول رواني به‌گونه‌ای است که بسياري از روان‌شناسان و کارشناسان تعليم و تربيت عقيده دارند که اين قبيل فعالیت‌ها در درجۀ اول می‌بایست جزو برنامه‌های موظف آموزشي قرار داده شوند. آشنايي دانش‌آموزان و دانش‌پژوهان با برنامه‌ها و روش‌های مختلف فعالیت‌های حسي و حرکتي، نه‌تنها موجب کنش‌های ذهني آن‌ها می‌شود بلکه موجبات نشاط رواني، سرزندگي، تقويت اعتمادبه‌نفس و بهداشت رواني آن‌ها را فراهم می‌کند.

 

 

  • سال: 1397
  • فصل: زمستان
  • شماره: 9

نشریه ای که به حضور شما خوانندگان گرامی تقدیم می گردد، نخستین نشریه تخصصی بهداشت و سلامت در استان البرز می باشد . این نشریه به عنوان بخشی از مسئولیت اجتماعی که برای خود در قبال آگاهی رسانی در حوزه سلامت به جامعه در نظر گرفته ایم

بیشترین نظرات