-->

رضایت زناشویی در زوجین

نویسنده 
رضایت زناشویی در زوجین

«نزدیک به چهار سال از ازدواج مان‌ می‌گذرد. از نگاه دیگران زوج خوشبختی به نظر می‌رسیم، اما درحقیقت با همة عشق و علاقه بین من و همسرم، روابطمان فقط محدود به گفتن، خندیدن، بیرون‌رفتن و... است و روابط زناشویی ما بسیار محدود و کلیشه‌ای است. همسرم در ‌مورد علایق جنسی خود اصلاً حرف نمی‌زند و هنگام صحبت دربارة این مسئله در جواب می‌گوید زندگی كه فقط در این مسئله خلاصه نمی‌شود... .»

ازدواج بر مؤلفه‌های فردی و اجتماعی و سلامت روانی تأثیرات مهمی دارد. طبق بررسی‌های انجام‌گرفته افراد متأهل به‌طور متوسط سلامت روانی بالاتری نسبت به افراد مجرد دارند و کارکرد روانی و جسمانی بهتری دارند. البته این امر به موفق و سالم‌بودن ازدواج بستگی دارد و ازدواج ناموفق چنین آثاری را در بر ندارد.

 ازدواج موفق و ارتباط سالم میان همسران، احتمال ابتلا به افسردگی، الکلیسم و خودکشی را در افراد کاهش می‌دهد و زمینه را برای ارتقای سطح سلامت روانی آن‌ها فراهم می‌کند. شاید به همین دلیل امروزه با وجود جذابیت‌های ظاهری روابط آزاد، گرایش اغلب جوامع بشری به سمت ازدواج است، به طوری که امروزه در سراسر دنیا بیش از 95 درصد مردم در برهه‌ای از زندگی ازدواج می‌کنند.

رضايت زناشويي يكی از جنبه‌های بسيار مهم در رابطة زوجين است و نقشی مهم در سلامت روان‌شناختي زوجين ايفا مي‌كند.

خانواده يكي از نهادهاي مهم در هر جامعه محسوب مي‌شود. اگر خانواده عملكردی مناسب داشته باشد، اعضاي خانواده نيز سلامت و بهزيستي مطلوبي خواهند داشت. بر اساس يافته‌هاي مختلف، بسياري از مؤلفه‌هاي تهديدكنندة سلامت روان و بهزيستي هيجاني همچون افسردگي و اضطراب با عدم كاركرد سالم خانواده مرتبط است. سلامت روان مجموعه‌اي از ويژگي‌هايي است كه در برابر حوادث فشارزاي زندگي به‌عنوان محافظ عمل مي‌كند و همچنین كمك مي‌كند افراد در اين موقعيت‌ها كاركرد بهتري داشته باشند. به علاوه، حالتي از توانمندي و بهزيستي است كه به فرد توانايي لازم را براي مقابله با تنش‌هاي روزمرة زندگي مي‌دهد. سلامت روان با بهبود ارتباطات بين فردي و عملكرد بهتر فرد در جنبه‌هاي مختلف زندگي همراه است و ممکن است از كيفيت منفي يا مثبت زندگي زناشويي تأثير بپذیرد.

عوامل بسياري در زندگي مشترك روي رضايت زناشويي تأثير مي‌گذارد و اين احساس نقشی مهم در ميزان كاركردهاي بهنجار خانواده ايفا مي‌كند. زوج‌هاي با رضايت زناشويي بالا توافق زيادي با يكديگر دارند، از نوع و سطح روابط شان راضي‌اند، از نوع و كيفيت گذران اوقات فراغت رضايت دارند و وقت و مسائل مالي خود را به‌خوبي مديريت مي‌كنند.

يكي از شاخص‌هاي مهم رضايت مندي زوج‌ها از يكديگر رضايت جنسی است. رضايت جنسي به احساس خوشايند شخص از روابط جنسي خود اطلاق مي‌شود که از عوامل مهم مؤثر بر سلامتي و كيفيت زندگي زوجين و از مهم‌ترين شاخص‌هاي رضايت از زندگي است. رضايت جنسي در حوزه‌هاي خانواده و مسائل زناشويي اهميتی ويژه دارد و در مطالعات متعدد نيز به تأثير رضايت جنسي بر رضايت زناشويي اشاره شده است.

بر اساس اين مطالعات، وجود رابطة جنسي مطلوب به‌صورتی که رضايت طرفين را تأمین کند، نقشي بسيار مهم و اساسي در پايداري كانون خانواده دارد. احساس ناكامي سرخوردگي و عدم ايمني ناشي از فقدان رضايت جنسي، سلامت روان‌شناختي همسران را با خطر مواجه می‌كند.

به‌علت وضعیت خاص فرهنگی و عرفی در ایران، آمار واقعی و جامعی از اختلالات جنسی در دسترس نیست، اما آمارهای پژوهشگران ایرانی در پنج کنگرة کشوری خانواده و سلامت جنسی نشان می‌دهد آمار اختلالات جنسی در ایران و تأثیر آن بر طلاق زوجین نگران‌کننده است.

بر اساس آمارهای پراکندة مراجع ذی‌ربط، مشکلات جنسی یکی از عوامل مهم اختلاف میان زوجین و گاه حتی طلاق آن‌ها محسوب می‌شود. طبق تحقیقات، بیش از ۶۲ درصد همسران دچار مشکلات جنسی هستند. زودانزالی بیماری شایع مردان است و کاهش میل جنسی و سردمزاجی در زنان شیوع بیشتری دارد.

آیا همیشه پای یک اختلال در میان است؟

بسیاری از جوانان بنا بر تابوهای اجتماعی، خانوادگی و شخصی، در دوران آشنایی یا در مشاوره‌های پیش از ازدواج هرگز این مسئله را بررسی نمی‌کنند. معمولاً انتخاب همسر با بسنده‌کردن به اطلاعات عام و مطرح در میان اطرافیان و بدون توجه به میل و نیازهای جنسی انجام می‌پذیرد. در حالی که ضرورت و اهمیت سنجش و ارزیابی این عامل کمتر از سایر عوامل نیست.

در مشاوره‌های ازدواج، توجه به همتایی جنسی زن و شوهر امری الزامی است. کسب اطلاعات از فیزیولوژی بدن، تشخیص میزان و نوع تمایلات جنسی، آگاهی از رؤیاهای جنسی فرد از بلوغ تاکنون، ارزیابی و بررسی تصورات و فانتزی‌های جنسی، شناخت و آگاهی از تبعات ازدواج زوج‌های غیرهمخوان جنسی با هم و... مؤلفه‌های مهم قابل دریافت در جلسات مشاورة پیش از ازدواج هستند که شناخت و سنجش آن‌ها پیش‌بینی درستی از آیندة زندگی جنسی زوج در اختیارشان قرار می‌دهد؛ بررسی مهمی که همیشه به دست فراموشی سپرده می‌شود.

بیشتر همسران مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره برای راهنمایی، از روابط جنسی خود رضایت ندارند. در بررسی اولیه شاید اختلال جنسی قابل تشخیص وجود نداشته باشد، اما تنوع‌طلبی جنسی نوع گرایش‌های جنسی، میزان گرایش هریک به رابطة جنسی در هفته و حتی شیوة ارتباط جنسی از مشکلات مطرح‌شده است.

نحوة ارضای غرایز جنسی در زن و مرد کاملاً متفاوت است؛ معمولاً مردان سریع‌تر از زنان تحریک می‌شوند و تحریک جنسی‌شان دوام زیادی ندارد، در حالی که شدت تحریک جنسی زن بسیار بیشتر از مرد است. همچنین، تفاوت‌هایی در فرایند ارضای جنسی و عاطفی زن و مرد وجود دارد که اغلب زوجین در مورد آن آگاهی ندارند.

متأسفانه زنان و مردان همدیگر را با معیارهای خودشان می‌شناسند و می‌سنجند، شناختی درست از نیازهای یکدیگر ندارند و حتی تکالیفشان در مقابل یکدیگر روشن نیست. معمولاً مرد سعی می‌کند همسر خود را در رفتار و نیاز مانند یک مرد تصور یا قضاوت کند و زن نیز می‌کوشد شوهرش را بر اساس معیارهای زنانه ارزیابی کند. این عامل یکی از مهم‌ترین دلایل اختلافات زناشویی، سردی و بی‌میلی‌های جنسی در زندگی زوجین و حتی خیانت است. 

روابط بین نیاز جنسی و ارضای آن و درک متقابل و صمیمیت بین همسران مانند کلافی درهم‌تنیده هستند که مستقیم بر یکدیگر اثر می‌گذارند. درک جنسی و عاطفی همسر فرد را به آرامش می‌رساند، در حالی که در ارضای نیاز جنسی هریک از زوجین مشکلی وجود داشته باشد، بی‌تردید کیفیت روابط زناشویی از آن تأثیر می‌گیرد. به دیگر سخن، اگر در ارضای نیاز جنسی همسران هماهنگی و همسانی وجود نداشته باشد، به طوری که تنها نیاز یکی از همسران تأمین شود، بی‌شک زندگی جنسی این زوج با مشکلاتی مواجه می‌شود.

گاهی در تأمین نیاز جنسی همسران دو وضعیت وجود دارد: برد-برد یا باخت-باخت. به همین دلیل تأمین‌نشدن نیاز یکی از همسران سبب می‌شود هر دو زوج به یک میزان احساس باخت و شکست کنند.

 

 

  • سال: 1397
  • فصل: زمستان
  • شماره: 9
منتشرشده در روانشناسی, نشریه 9

نشریه ای که به حضور شما خوانندگان گرامی تقدیم می گردد، نخستین نشریه تخصصی بهداشت و سلامت در استان البرز می باشد . این نشریه به عنوان بخشی از مسئولیت اجتماعی که برای خود در قبال آگاهی رسانی در حوزه سلامت به جامعه در نظر گرفته ایم

بیشترین نظرات